Kalıtım ile İlgili Kavramlar

Bu yazımızda kalıtım ünitesini daha iyi anlamak için bilmemiz gerek Kalıtım ile İlgili Kavramlar ‘a değineceğiz.

Kalıtım ile İlgili Kavramlar

1. Karakter:

  • Bir canlının sahip olduğu özelliklerin her birine karakter denir.
  • Göz rengi, boy uzunluğu, ten rengi, çiçek rengi, tohum şekli, saç rengi …. gibi.

2. Gen:

Gen
  • Bir canlıyı oluşturan çok sayıda karakter vardır. Bu karakterlerin her birinin oluşmasını sağlayan DNA parçasına gen denir.
  • Genler harfler ile gösterilir.
  • Gen baskın ise; büyük harf ile gösterilir Örnek: Siyah saç geni: S
  • Gen çekinik ise; küçük harf ile gösterilir. Örnek: Sarı saç geni: s

3. Baskın Gen:

  • Etkisini canlının dış görünüşünde her durumda gösterebilen genlerdir.
  • Büyük harf ile gösterilirler. A, B, S, F gibi.
  • Baskın Gen=Dominant Gen
  • Siyah saç rengi, siyah göz rengi, kıvırcık saç geni, sarı tohum geni, düzgün tohum geni baskın genlere örnektir.

4. Çekinik Gen:

  • Baskın gen ile birlikte etkisini dış görünüşte gösteremeyen genlerdir.
  • Çekinik bir genin, dış görünüşte kendini gösterebilmesi için, iki çekinik genin yan yana gelmesi gerekir.
  • Küçük harf ile gösterilirler. a,b,s,f gibi.
  • Çekinik Gen=Resesif Gen
  • Sarı saç geni, yeşil göz geni, düz saç geni, yeşil tohum geni, buruşuk tohum geni çekinik genlere örnektir.

5. Genotip:

  • Bir canlının sahip olduğu genlerin toplamına ve dizilişine genotip denir.
  • AA, Bb, cc, Dd …. gibi.

6. Fenotip:

  • Canlının dış görünüşüne verilen isimdir.
  • Bir canlının fenotipini, o canlının genotipi ve çevre koşulları (sıcaklık, beslenme vb.) birlikte belirler.

7. Homozigot Döl:

  • Homozigot=Saf=Karışmamış=Tek Tip=Arı döl
  • Canlının bir özelliğini belirleyen gen çiftinin ikisinin de aynı olmasıdır.
  • Homozigotlukta 2 durum olabilir:

8. Heterozigot Döl:

  • Heterezigot=Melez=Karışmış=Birden fazla tip=Hibrit
  • Canlının bir özelliğini belirleyen gen çiftinin farklı olmasıdır.
  • Heterezigotlukta tek durum olabilir:

9. Allel Gen:

Biri anneden biri babadan gelen, bir karakterin oluşmasını sağlayan gen çiftidir.

10. DNA:

DNA
  • Canlıları oluşturan özellikleri (genleri) taşıyıp, gelecek nesillere aktarılmasını sağlayan yönetici moleküldür.
  • Hücredeki yaşamsal faaliyetleri yürütür.

11. Kromozom:

Kromozom

DNA ve özel proteinlerden oluşan, anne ve babamızdan aldığımız özellikleri taşıyan yapıdır.

Bu konu anlatımının çalışma kağıdına buradan ulaşabilirsiniz.

Güncel konular için facebook instagram ve google+ üzerinden bizi takip edebilirsiniz. Tekrar görüşmek üzere.

Cevap Yaz