Kalıtsal Hastalıklar ve Akraba Evliliği

Kalıtsal Hastalıklar ve Akraba Evliliği bölümünde kalıtsal hastalıkların neler olduğunu, çocuklarda kalıtsal hastalıkların görülme ihtimallerinin kaç olduğunu ve akraba evliliğinin neden sakıncalı olduğunu öğreneceğiz.

KALITSAL HASTALIKLAR

Kalıtsal hastalıklar vücut kromozomu ve cinsiyet kromozomu anormalliğine bağlı olarak ortaya çıkabilir.

1. VÜCUT KROMOZOMUNA BAĞLI KALITSAL HASTALIKLAR

Vücut kromozomu ile taşınan kalıtsal hastalıklar, dişi ve erkeklerde eşit oranda ortaya çıkar. Hatalık çekinik gen ile taşınır.

 Akdeniz anemisi, orak hücre anemisi, albinoluk hastalığı örnektir.

ÖRNEK

Akdeniz anemisi hastalığı bakımından taşıyıcı bir anne ile aynı hastalık bakımından taşıyıcı bir babanın;
çocuklarında akdeniz anemisi hastalığı görülme ihtimali kaçtır?

Sağlam gen :A

Hastalık geni :a

Taşıyıcı annenin genotipi: Aa

Taşıyıcı babanın genotipi :Aa

Bu ailenin çocuklarının % 75’i sağlıklı iken (AA, Aa) %25’i hastalıklı olur.

2. CİNSİYET KROMOZOMUNA BAĞLI KALITSAL HASTALIKLAR

X ve Y kromozomu üzerinde taşınan bazı kalıtsal hastalıklar şunlardır;

Kalıtsal Hastalıklar ve Akraba Evliliği

  • Y kromozomu ile taşınan kalıtsal hastalıklar, sadece erkeklerde ortaya çıkar. Babada bu hastalık varsa, erkek çocuklarda %100 ortaya çıkar.
  • X kromozomu ile taşınan hastalıklar, dişi ve erkeklerde ortaya çıkar.
  • Bu hastalıklar çekinik bir gen ile taşındığından, erkeklerde görülme ihtimali dişilerden daha yüksektir.

ÖRNEK

Soru: 

Renk körlüğü bakımından taşıyıcı bir dişi ile, renk körü  bir erkeğin çocukları aşağıdaki ihtimallerde olur?

Taşıyıcı dişi: XRXr

Renk körü baba: XrY

Soru:

Hemofili hastalığı bakımından taşıyıcı bir kadınla sağlam bir erkek evlendiğinde doğacak çocuklarının hasta olma ihtimalleri nedir?

Taşıyıcı dişi: XHXh

Sağlam erkek: XHY

AKRABA EVLİLİĞİ

Akraba evliliği kan bağıyla olan bireyler arasında gerçekleşen evliliklere denir.

Kalıtsal hastalıklar çekinik genlerle taşınır. Akrabalar arasında herhangi bir kalıtsal hastalık varsa akraba evliliği sonucunda bu genlerin bir araya gelme ihtimali yüksek olup doğacak çocukta hastalığın görülme ihtimali yüksektir. Bundan dolayı akraba evliliği sakıncalıdır. Unutulmamalıdır ki her akraba evliliği sonucunda çocuk hastalıklı olacak diye bir durum yoktur. Ailede hastalık geni varsa bu genlerin bir araya gelme ihtimali yüksektir. Ayrıca akraba evliliği yapılmadan da doğacak çocukların hastalıklı olma ihtimalleri de vardır.

 

Böylelikle Kalıtsal Hastalıklar ve Akraba Evliliği konusunu tamamladık. Umuyoruz ki bu konuyu yararlı bulmuşsunuzdur. Güncel konular için facebook ve google+ üzerinden bizi takip edebilirsiniz. Tekrar görüşmek üzere

Cevap Yaz