Yıkıcı Doğa Olayları (Doğal Afetler) ve Korunma Yöntemleri

Yıkıcı Doğa Olayları (Doğal Afetler) ve Korunma Yöntemleri

Doğa olayları yer kabuğunun çeşitli hareketleri sonucunda meydana gelen yıkıcı ya da yapıcı olaylardır. Yıkıcı doğa olayları canlı ve cansız varlıkların zarar görmesine neden olabilir. İnsanlara zarar veren can ve mal kaybına neden olan olaylara doğal afetler denir.

Doğal Afetler

Doğal afetler:

  • Çok kısa zamanda meydana gelir.
  • Can ve mal kaybına neden olabilir.
  • Maddi ve manevi hasara neden olabilir.
  • İnsanlara ve doğadaki diğer canlılara zarar verebilir.
  • İnsanlar tarafından engellenemez ancak gerekli tedbirler alınarak oluşan hasarı azaltabilir.
  • Doğal afetler; deprem, heyelan, erozyon, çiğ, yanardağ patlaması, sel, hortum, kasırga, fırtına olabilir.

1.DEPREM

Yerkabuğu içerisinde meydana gelen kırıklar sonucunda oluşan enerjinin yeryüzüne dalgalar halinde yayılıp oluşturduğu sarsıntılara deprem denir.

Depremler genellikle fay hatlarının geçtiği yerde meydana gelir. Fay hattı yüzeye ne kadar yakınsa sarsıntı o kadar büyük olur.

Depremin büyüklüğü: deprem sırasında açığa çıkan enerjinin büyüklüğüdür. Sismograf adı verilen alet ile ölçülür.

Depremin şiddeti: depremin yeryüzünde insanlara ve binalarda meydana getirdiği hasardır. Gözleme dayalı bir değerdir.

DEPREMDEN KORUNMAK İÇİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER

  1. Binaları sağlam zemin üzerine (kayalık) inşa etmeliyiz.
  2. Depreme dayanıklı binalarda oturmalı, binanın temeli ve kullanılan malzemeleri iyi olmalıdır.
  3. Dolap, raf, kitaplık dolaba sabitlenmelidir.
  4. Doğalgaz vanası ve elektrik sigortaları otomatik hale getirilmelidir.
  5. Deprem anında panik yapılmamalı, merdiven ya da çıkışlara doğru koşulmamalıdır.
  6. Sarsıntı geçtikten sonra bulunduğumuz yeri terk etmeliyiz.
  7. Deprem anında dışarıda bulunuyorsak binalardan uzak açık alanda bulunmalıyız.

2.HEYELAN (TOPRAK KAYMASI)

Yamaçta bulunan toprak kütlesinin su, yerçekimi ya da eğimden ötürü kopup aşağı doğru hareket etmesidir.

Ülkemizde heyelan özellikle Doğu Karadeniz bölgesinde görülür.

HEYELANDAN KORUNMAK İÇİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER:

  1. Mevcut olan eğimli yapıyı bozmamak
  2. Mevcut bitki örtüsünü korumak
  3. Yolların heyelan bölgesinden uzak yere yapılması
  4. Heyelan bölgesinde eğimli yapıya belli aralıklarda setler (istinat duvarı) yapmak.

3.EROZYON

Yeterli bitki örtüsü olmayan arazinin üst kısmının su ya da rüzgar ile aşınıp taşınması ve toprağın yok olmasıdır. Erozyon ormanların tahrip edilmesi, toprağın yanlış kullanılması sonucunda oluşur. Ayrıca erozyonun oluşmasında beşeri faktör daha baskındır.

EROZYONDAN KORUNMA YÖNTEMLERİ

  1. Yamaçlar taraçlama yapılmalıdır.
  2. Orman yangınlarına karşı önlemler alınmalıdır.
  3. Eğimli araziler dik sürülmelidir.
  4. Aşırı otlatma yapılmamalıdır.

4.YANARDAĞ PATLAMASI (VOLKANİK PATLAMA)

Erimiş maden, mineral ve topraktan oluşan magmanın yer yuvalığının yüzeyinden dışarı püskürterek çıkmasıdır. Yeryüzüne çıkan yapıya “lav” denir.

Ülkemizde sönmüş yanardağlar olduğundan yanardağ patlaması olmamaktadır. Dünya’da bilinen en büyük yanardağ patlaması Endonezya’da olandır.

YANARDAĞ PATLAMASINDAN KORUNMA YÖNTEMLERİ

  1. Yanardağ etrafında yerleşim yeri oluşturulmamalıdır.

5.ÇIĞ

Dağdan aşağıya doğru inen kar kütlesine çığ denir. Çığın oluşmasının nedeni fazla kar yağışı olduğunda önceden oluşmuş kar tabakasıyla yeni oluşan kar tabakasının kaynaşmamasıdır.

ÇIĞDAN KORUNMA YÖNTEMLERİ

  • Eğimin çok olduğu yerler ağaçlandırılmalıdır.
  • Kış sporları çığ alanlarından uzak yerde yapılmalıdır.
  • Çığ bölgesinden geçerken gürültü yapılmamalıdır.
  • Yerleşim yeri çığ bölgesinden uzakta yapılmalıdır.

 

6.SEL

Su yataklarının fazla suyu tutamaması ya da toprağın fazla suyu emmesi sonucunda büyük ve düzensiz akıntının olmasına sel denir.

SELDEN KORUNMA YÖNTEMLERİ

  • Doğal bitki örtüsü korunmalıdır.
  • Ağaçlandırma yapılmalıdır.
  • Akarsu yataklarının önüne setler oluşturulmalıdır.
  • Akarsu yatakları genişletilmeli ve etrafına yerleşim yeri oluşturulmamalıdır.

 

Bizlere destek olmak için sayfamızın en alt kısmına yorum yapabilir veya sosyal medyadan çalışmalarımızı paylaşabilirsiniz. Geri bildirimleriniz bizim için önemli. Güncel bilgiler için facebook ve instagram üzerinden bizi takip edebilirsiniz. Tekrar görüşmek üzere…


PAYLAŞIMLARDAN İLK SİZ HABERDAR OLUN !

En güncel konu anlatımları, çalışma kağıtları, ders içi etkinlikler, hazırlanan sınavlar kısacası en yeni fen bilimleri paylaşımlarını mail yoluyla almak için kayıt olun.

Cevap Yaz