Enerji Dönüşümleri

Bir önceki konumuzda iş ve enerji konusuna değinmiştik. Şimdi ise Enerji Dönüşümleri konusuna bir göz atalım.

Enerji Dönüşümleri

enerji-donusum-onizleme
Günlük hayatta elektrik, ısı, ışık, ses vb. gibi birçok enerjiyi kullanırız. Kullandığımız bazı aletler yardımıyla da enerjileri birbirine dönüştürebiliriz.

Örneğin;

Elektrikli soba: Elektrik enerjisini, ısı ve ışık enerjisine dönüştürür.

Mikser: Elektrik enerjisini hareket enerjisine dönüştürür.

Radyo: Elektrik enerjisini ses enerjisine dönüştürür.

caution-smallEnerji varken yok, yokken de var olamaz. Enerji birbirine dönüşebilir.

 

Mekanik enerji: Bir cismin sahip olduğu kinetik ve potansiyel enerji toplamına mekanik enerji denir.

enerji dönüşümleri mekanik enerji

A noktası:

  • Cisim durmaktadır.
  • 3h yüksekliğindedir.
  • Sadece PE vardır.
  • PE= 3E

B noktası:

  • Cismin hareketi vardır.
  • 2h yüksekliğindedir.
  • KE ve PE vardır.
  • PE= 2E; KE= E kadardır.

C noktası:

  • Cismin hareketi vardır.
  • h yüksekliğindedir.
  • KE ve PE vardır.
  • PE=E; KE=2E kadardır.

D noktası:

  • Cismin hareketi vardır.
  • Yüksekliği yoktur.
  • Sadece KE vardır.
  • KE=3E

E noktası:

  • Cismin hareketi vardır.
  • h yüksekliğindedir.
  • KE ve PE vardır.
  • PE= E ve KE=2E kadardır.

F noktası:

  • Cismin hareketi vardır.
  • 2h yüksekliğindendir.
  • KE ve PE vardır.
  • PE=2E ve KE=E kadardır.

G noktası:

  • Cisim durmaktadır.
  • 3h yüksekliğindedir.
  • Sadece PE vardır.
  • PE=3E’dir.

Sürtünme Kuvveti

enerji dönüşümleri sürtünme kuvveti

Belli bir yükseklikten bırakılan cisim belli bir süre sonra yavaşlar ve durur. Cismin yavaşlayıp durmasının nedeni cisme uygulanan sürtünme kuvvetidir.

Cismin hareketine zıt yönde olan ve cismin hareketini yavaşlatan etkiye sürtünme kuvveti denir. Cismin kütlesi ve yüzeyin pürüzlülüğü arttıkça sürtünme kuvveti artar.

enerji dönüşümleri pürüzsüz pürüzlü yüzey

Sürtünme kuvvetinden dolayı enerjiler birbirine dönüşmektedir. Örneğin belli bir yükseklikten bırakılan topun potansiyel enerjisi kinetik enerjiye dönüşürken sürtünme kuvvetinden dolayı da bu enerji ısı enerjisine dönüşmektedir. Topun sahip olduğu tüm enerji ısı enerjisine dönüşünce top durmuştur. Enerji varken yok; yokken de var olmaz. Sadece enerji dönüşümü olmaktadır.

Bir oyuncak kamyonu hem halıda hem de camın üzerinde hareket ettirip, dinamometrede gösterilen değere baktığımızda okunan değerler farklı olur. Kumda okunan değer cama göre daha fazla olur.

Bu seferde oyuncak kamyonu kasası boşken ve kasasına kum doldurup camın üzerinde hareket ettirdiğimizde dinamometrede okunan değer kamyonun yükü varken daha fazla olacaktır.

caution-small

Sürtünme kuvveti sürtünen yüzeylerin cinsine ve cismin kütlesine bağlıdır.

 

Sürtünme kuvvetinin hem olumlu hem de olumsuz yönleri vardır.

Yazı yazabilmemiz, yürüyebilmemiz, cisim tutabilmemiz, araçların fren yapınca durabilmesi sürtünme kuvvetinin olumlu yönleriyken; makine parçalarının, asfaltın, giysilerimizin aşınması sürtünme kuvvetinin olumsuz yönleridir.

Sürtünme kuvvetini artırıp azaltabiliriz. Makine parçalarının arasına yağ sürülmesi sürtünme kuvvetini azaltırken; kışın araba tekerliklerine zincir takılıp kış lastiğinin kullanılması sürtünme kuvvetini artırmaya yöneliktir.

Hava ve Su Direnci

Hava ve su ortamında hareket eden cisimleri karşı hava ve su direnci adı verilen sürtünme kuvveti etki etmektedir.

Hava ve su direnci cismin bulunduğu temas yüzeyine bağlı olarak değiştirilebilir. Cismin temas yüzeyi arttıkça hava ve su direnci artarken; cismin temas yüzeyi azaldıkça hava ve su direnci azalır.

Hız arabalarının, uçakların, gemilerin önlerinin “v” şeklinde olması, bisikletçilerin başını öne eğerek sürmesi, yüzücülerin ellerini birleştirerek suya dalması su ve hava direncini azaltmak içindir.

Paraşütün ve uçak kanadının geniş yüzeyli olmasının nedeni hava direncini artırmak içindir.

enerji dönüşümleri hava direnci

Böylelikle Enerji Dönüşümleri konusunu tamamladık. Umuyoruz ki bu konuyu yararlı bulmuşsunuzdur. Güncel konular için facebook google+ ve twitter üzerinden bizi takip edebilirsiniz.

warningBizlere destek olmak için sayfanın en altına yorum yapabilir veya sosyal medyadan çalışmalarımızı paylaşabilirsiniz. Geri bildirimleriniz bizim için önemli. Tekrar görüşmek üzere.

 

PAYLAŞIMLARDAN İLK SİZ HABERDAR OLUN !

En güncel konu anlatımları, çalışma kağıtları, ders içi etkinlikler, hazırlanan sınavlar kısacası en yeni fen bilimleri paylaşımlarını mail yoluyla almak için kayıt olun.

Cevap Yaz