Ekosistemler

Bu yazımızda Ekosistemler başlığı altında populasyon, tür, habitat, ekosistem kavramlarına değinerek, biyo-çeşitliliği etkileyen çevresel faktörler konusunu da ele alacağız.

BAZI TEMEL KAVRAMLAR

TÜR:

Ortak bir atadan gelen ve çiftleştiklerinde verimli döller verebilen bireyler topluluğudur.

Örneğin; İnsan, Van kedisi, hamsi balığı

POPÜLASYON:

Bir bölgede yaşayan aynı tür canlıların oluşturduğu topluluktur.

Van Gölü’ndeki: İnci Kefalleri

Ege Bölgesi’ndeki : Kızılçam ağaçları

Hatay: Kral Kelebekleri

HABİTAT:

Canlıların doğal olarak yaşayabildiği, üreyebildiği, korunabildiği ve beslendiği alandır.

Penguenlerin habitatı kutuplar

Boz ayınınkisi ise; ormanlardır.

 

 

 

EKOSİSTEM:

Bir habitatta canlı ve cansız varlıkların etkileşim halinde olduğu birliktir.

Canlı unsurlar: üreticiler, ayrıştırıcılar, tüketiciler örnek olarak verebilir.

Cansız unsurlar: iklim, mineral, su, sıcaklık, ışık, toprak örnek olarak verilebilir.

İklim bir ekosistemdeki canlı çeşitliliğini belirleyen en önemli etkenlerden biridir.

Ekosistemler

Ekosistemler su ve kara ekosistemleri olmak üzere ikiye ayrılır.

  1. Su ekosistemi: Deniz, nehir, dere, çay, göl ve bataklık su ekosistemine örnektir. Dünya’nın en büyük ekosistemi deniz ekosistemidir. Canlı çeşitliliğini toz oranı, derinlik, ışık miktarı, sıcaklık belirler.
  2. Kara ekosistemi: Orman, çöl, mağara, dağ, çayır vb. yaşam alanlarından oluşur. Çöl ekosisteminde canlı çeşitliliği azdır. Sahra Gölü dünyanın en büyük çöl ekosistemidir.

Yağmur ormanlarında bitki ve hayvan çeşitliliği fazladır. En büyüğü Amazon ormanlarıdır.

BİYOÇEŞİTLİLİK:

Bir bölgede yaşayan canlıların sayısındaki ve çeşidindeki zenginliktir.

İklim, toprak yapısı ce coğrafi konum gibi faktörle biyo çeşitliliği etkiler. Ayrıca ekosistemdeki insan ve doğal kaynaklı bozulmalar biyoçeşitliliği etkiler zamanla canlıların sayısını olumsuz etkiler.

Ülkemizde nesli tükenen hayvanlar:

Asya fili, Pars kaplanı, Kunduz, Kafkas öküzü, Anadolu Leoparı

Ülkemizde nesli tükenme tehlikesi olan hayvanlar:
Alageyik, bozayı, kelaynak kuşu, Caretta caretta

Dünya’da nesli tükenen hayvanlar:

Moa kuşları, mamut, tazmanya kaplanı, dinazor

Dünya’da nesli tükenme tehlikesi olan hayvanlar:

Panda, gri balina, kutup ayısı, vatoz

NOT:

Ülkemizde kardelen çiçeği, nergis, çiğdem, orkide, göl soğanı gibi bitkiler nesli tükenme tehlikesi olan bitkilerdir.

BİYOÇEŞİTLİLİĞİ ETKİLEYEN ÇEVRE SORUNLARI

Biyoçeşitliliği etkileyen unsurlar insan ya da doğal kaynaklı olabilir. Doğal kaynaklı unsurlar sel, kasırga, çiğ, depremdir.

İnsan kaynaklı bozulmanın zararı daha büyüktür. Yeni yerleşim yerleri kurmak için ağaçların tahrip edilmesi, doğal kaynakların bilinçsizce kullanılması, sanayi tesislerinin çıkan atıkların havayı, suyu ve toprağı kirletmesi insan kaynaklı bozulmalara örnektir. Bu bozulmaların sonucunda ozon tabakası delinir, asit yağmurları oluşur ve küresel ısınmaya neden olur.

Doğa ve insan kaynaklı bozulmalar ekosistemlerde yaşayan canlıların habitatlarını yok eder. Bu durumda canlıların arasındaki beslenme ilişkileri bozulur ve besin ağları dağılır.

 

Biyoçeşitliliğin azalmasın engellemek için alınması gereken tedbirler neler olabilir?

  1. Doğal kaynaklar bilinçli bir şekilde kullanılmalıdır.
  2. Enerji tüketiminde israftan kaçınılmalıdır ve yenilebilir enerji kaynakları kullanılmalıdır.
  3. Çevre eğitimine önem verilmelidir.
  4. Toplu taşıma araçlarının kullanımı yaygınlaştırılmalıdır.
  5. Geri dönüşüme önem verilmelidir, plastik, cam gibi doğada parçalanmadan uzun yıllar süren maddeler doğaya bırakılmamalıdır.
  6. Ormanlar tahrip edilmemeli, ağaçlar dikilmelidir.
  7. Tarımda gübre ve kimyasal ilaç kullanımı azaltılmalıdır.

 

 

Böylelikle Ekosistemler konusunu tamamladık. Umuyoruz ki bu konuyu yararlı bulmuşsunuzdur. Güncel konular için facebook google+ ve twitter üzerinden bizi takip edebilirsiniz.

Bizlere destek olmak için sayfamızın en alt kısmına yorum yapabilir veya sosyal medyadan çalışmalarımızı paylaşabilirsiniz. Geri bildirimleriniz bizim için önemli. Güncel bilgiler için facebook ve instagram üzerinden bizi takip edebilirsiniz. Tekrar görüşmek üzere…


 

 

Cevap Yaz