Hücre

Canlının, canlılık özelliği gösteren en küçük birimine hücre denir.

• 2 çeşidi vardır:

1. Hayvan Hücresi
2. Bitki Hücresi

• Bir hücrenin temel olarak 3 adet kısmı vardır:

1. Çekirdek
2. Sitoplazma
3. Hücre Zarı

Hücrenin Temel Kısımları

1.Çekirdek

Hücrenin yönetim merkezidir.

Hücrede meydana gelen çok sayıda hayatsal faaliyeti kontrol eder ve düzenler.

İçinde canlıların tüm özelliklerini taşıyan kalıtsal bilgilerin olduğu DNA vardır.

Çekirdek hücre bölünmesini yönetir.

2. Hücre Zarı

Hücrenin etrafını sarıp, dağılmasını önler.

Üzerinde buluna por denilen delikler ile hücrenin içi ve dışı arasında madde alışverişini yapar.

Hücre zarı, hücreye gelen maddeleri tanır. Yararlı olanların geçmesine izin verir, zararlıları dışarda bırakır. Bu sebeple bu özelliğine seçici-geçirgenlik denir. Bu özellik hücre zarının canlı olduğunun kanıtıdır.

HÜCRE ZARI;

Canlıdır

Esnektir

Seçici-geçirgendir.

HÜCRE ÇEPERİ (DUVARI)

Bitki hücresinde, hücre zarının dışında bulunan sert, ölü tabakadır.

Sadece bitki hücresinde vardır.

Tam geçirgendir.

3.SİTOPLAZMA

%75-85’İ sudur. Ayrıca içinde karbonhidrat ve yağ bulunur.

Hücrenin içini doldurur.

Sitoplazmanın içinde, hücredeki yaşamsal olayların gerçekleştiği ORGANEL denilen yapılar bulunur.

ORGANELLER:

A. Mitokondri:

Enerji üreten organeldir.

Mitokondri yediğimiz besinleri oksijen ile yakarak enerji üretir.

Vücudumuzda enerji gereksiniminin fazla olduğu kas hücreleri gibi hücrelerde mitokondri sayısı daha fazladır.

B. Golgi Cisimciği:

Salgı üretip paketlemekle görevlidir.

Göz yaşı, ter, tükürük bezleri salgı ürettiği için bu hücrelerde mitokondri sayısı fazladır.

C.Ribozom:

Protein üreten organeldir.

Protein vücut için çok önemlidir. Bir bina için tuğla ne ise, vücudumuz için de protein odur.

Yeni yapıların oluşturulmasında kullanılır.

D. Lizozom:

Hücre-içi sindirimden sorumludur.

İçinde bulunan sindirim enzimleri büyük maddeleri parçalar.

E. Endoplazmik Retikulum (ER):

Hücrede madde iletiminden sorumlu organeldir.

Hücrenin içini saran kanallar sisteminden oluşur.

F. Koful:

Hücrede madde depolanmasından sorumludur.

Depolanan madde; su , karbonhidrat, tuz ve protein olabilir.

Kofullar; bitki hücresinde büyük ve az sayıda; hayvan hücresinde küçük ve çok sayıdadır.

G. Kloroplast:

Bitkiye yeşil rengini veren organeldir.

İçinde bulunan klorofil denilen madde, bitkinin fotosentez yaparak besin ve oksijen üretmesini sağlar.

Kloroplast sadece bitki hücresinde bulunur.

H. Sentrozom:

Hücrenin bölünmesinde görevlidir.

Sentroil denilen iki parçadan oluşur.

Sentrozom sadece hayvan hücresinde bulunur.

Hücrenin Keşfi

• Hücreler genellikle gözle görülemeyecek kadar küçüktür. Ancak onları büyüterek gözlemlemeye yarayan bir araç vardır. Bu araç mikroskoptur.
• Basit yapıdaki mikroskobu ilk keşfeden Robert Hooke’dur.
• Robert Hooke incelediği şişe mantarında bal peteği şeklinde yapılar görmüş ve bunlara ‘’içi boş oda’’ anlamına gelen ‘’hücre(cell)’’ adını vermiştir.
• Daha sonra yapılan araştırmalar hücrelerin şişe mantarı gibi ölü değil canlı yapılar olduğunu ve içinin boş olmadığını göstermiştir.

Bu yazının çalışma kağıdına buradan ulaşabilirsiniz.

Bu yazının özet konu anlatımına buradan ulaşabilirsiniz.

Güncel konular için facebook , instagram üzerinden bizi takip edebilirsiniz. Tekrar görüşmek üzere.