Maddenin Tanecikli Yapısı | Atom Nedir?

Maddenin Tanecikli Yapısı

Bu ünitemizde maddenin tanecikli yapısı, atomun yapısını, atomu oluşturan parçacıkları ve özelliklerini, molekül nedir? kavramlarını öğreneceğiz.

Atom Nedir? | Atomun Yapısı

Canlıları oluşturan en küçük yapı birimi hücre iken cansız varlıkları oluşturan en küçük yapı birimine atom denilir. Atomun merkezinde çekirdek; etrafında ise katmanlar bulunur. Atomu oluşturan temel parçacıklar “elektron, proton ve nötron” dur. Maddenin tanecikli yapısı bunlardan oluşur.

maddenin tanecikli yapısı atomun yapısı

Proton ve nötron atom çekirdeğinde bulunurken elektron ise çekirdeğin etrafındaki katmanda bulunur.

maddenin tanecikli yapısı proton elektron nötron

Proton, nötron ve elektronların yük durumları birbirinden farklı oldukları için bir arada durabilirler.

proton nötron elektron özellikleri

 

Elektronlar hem kendi etrafında hem de çekirdeğin etrafında dönerler.  Hızlı dönmeleri ve protonla oluşan çekim kuvvetinden dolayı çekirdeğe düşmezler veya katman dışına fırlamazlar. Çekirdek ile elektronlar arasında çok fazla boşluklar vardır. Atomun hacmini elektronlar oluşturur.

ATOMLA İLGİLİ BAZI TEMEL KAVRAMLAR

KATMAN

Elektronların bulunma olasılığının olduğu yerlerdir. Katmanlar çekirdeğin etrafında küresel yapıya sahiptirler.

İlk katmanda en fazla 2; diğer tüm katmanlarda en fazla 8 elektron bulunabilir. Elektronlar öncelikle ilk katmana dolarlar. 2’den fazla elektron varsa kalan elektronlar sırasıyla diğer katmana dizilirler.

NÖTR ATOM

Proton sayısı elektron sayısına eşit olan atomlardır. Proton sayısı elektron sayısına eşit olmayan atomlar iyon halindedir. Atom pozitif yüklü iyon ise “katyon”; negatif yüklü iyon ise “anyon” dur.

KÜTLE NUMARASI

Proton ve nötron sayılarının toplamıdır.

ATOM NUMARASI

Proton sayısına aynı zamanda atom numarası da denir. Proton sayısı atomun kimliğini belirler.

Farklı elementin elektron ve nötron sayıları aynı olabilir ancak proton sayısı aynı olamaz. Aynı elementin farklı atomlarının proton ve elektron sayısı aynı olabilir ancak nötron sayısı aynı olamaz.

ATOM MODELİNİN TARİHÇESİ

Maddenin tanecikli yapısı’nın bulunduğunu belirten ve bu konularda araştırmalarda bulunmuş bilim adamları aşağıdaki gibidir.

Democritus

Maddelerin tanecikli yapıda olduğunu söyleyip maddenin en küçük yapı birimine atom adını vermiştir.

 

 

John Dalton

Atom konusunda ilk bilimsel çalışmayı yapmıştır. Atomun içi dolu, parçalanamayan küreler olduğunu ve farklı elementin atomlarının farklı olduğunu belirtmiştir.

 

John Joseph Thomson

Atomun daha küçük parçalardan oluştuğunu bulmuştur. Thomson’ın atom modeli üzümlü kek gibidir. Kek pozitif yükleri, üzümler negatif yükleri temsil eder.

 

 

Ernest Rutherford

Pozitif yüklere proton, pozitiflerin yüklerin bulunduğu yere de çekirdek adını vermiştir. Elektronların çekirdeğin etrafında gezegenlerin Güneş etrafında döndüğü gibi döndüğünü söylemiştir. Çünkü çekirdekle aralarında çekim kuvveti olan elektronların çekirdeğe düşmemesi için çekirdek etrafında dönmeleri gerekmektedir.

 

Niels Bohr

Elektronların çekirdeğin etrafında rastgele değil, çekirdeğe belli uzaklıklarda katmanlarda olduğunu söylemiştir.

 

 

Modern Atom Teorisi

Elektronların çok hızlı hareketinden ötürü elektronların yeri tam olarak bilinemez. Elektronlar çekirdeğin etrafında bulunma olasılıklarının bulunduğu yer olan elektron bulutunda bulunabileceğinden bahsedilir.

Atomların Kararlı Halde Olma Durumları

Atomların kararlı halde olma durumları elektron dağılımlarındaki son yörüngede bulunan elektron sayısı belirler. Son yörünge de iki veya sekiz tane elektron varsa atom kararlı haldedir. Bu dağılıma sahip atomlara soy gaz veya asal gaz denir. Helyum, Neon, Argon gibi atomlar soy gazlara örnek olan atomlardır.

Kararlı halde olmayan atomlar elektron alarak veya vererek, iyon haline geçerek, kendilerine en yakın olan soy gaza benzetmeye çalışırlar.

Bir atom son katmanındaki elektron sayısını 2’ye tamamlamasına dublet kuralı, 8’e tamamlamasına ise oktet kuralı denir.

Son yörüngesinde 1,2,3 elektron bulunduran atomlar genellikle elektron verirler (Hidrojen ve Helyum hariç), son yörüngesinde 5,6,7 elektron bulunduran atomlar ise elektron alarak kendilerini kararlı hale getirirler.

Örnekler




                  



Atomun elektron alması veya vermesi durumunda atom iyon haline geçer. Elektron veren atomlar + (pozitif) yüklü iyona; elektron veren atomlar ise – (negatif) yüklü iyona dönüşürler.

Negatif yüklü iyonlara anyon, pozitif yüklü iyonlara ise katyon denir.

MOLEKÜL

İki veya daha fazla atomdan oluşmuş atom kümelerine molekül denir. Moleküller aynı atomdan oluşabileceği gibi farklı atomlardan da oluşabilirler.

maddenin tanecikli yapısı molekül modeli

Oksijen ve su gibi az sayıda oluşan moleküllere basit yapılı molekül; protein ve karbonhidrat gibi çok sayıda atomdan oluşan moleküllere karmaşık yapılı molekül denir.

Böylelikle Maddenin Tanecikli Yapısı konusunu tamamladık. Umuyoruz ki bu konuyu yararlı bulmuşsunuzdur. Güncel konular için facebook google+ ve twitter üzerinden bizi takip edebilirsiniz.

Bizlere destek olmak için sayfanın en altına yorum yapabilir veya sosyal medyadan çalışmalarımızı paylaşabilirsiniz. Geri bildirimleriniz bizim için önemli. Tekrar görüşmek üzere.

 

Sonraki Konu >>

PAYLAŞIMLARDAN İLK SİZ HABERDAR OLUN !

En güncel konu anlatımları, çalışma kağıtları, ders içi etkinlikler, hazırlanan sınavlar kısacası en yeni fen bilimleri paylaşımlarını mail yoluyla almak için kayıt olun.

Cevap Yaz