Asit ve Bazlar

Bir önceki konumuzda kimyasal bağlar konusuna değinmiştik. Şimdi ise Asit ve Bazlar konusuna bir göz atalım.

Asit ve Bazlar

Maddeleri element, bileşik ve karışım olmak üzere 3 guruba ayırırız. Bileşikler de kimyasal özelliklerine göre asit ve bazlar olmak üzere iki gruba ayırırız.

Limonun, sirkenin ekşi tatta olması ve elimize değdiğinde tahriş etmesi asidik özellikte olmasıyken sabunun, şampuanın gözümüze kaçtığında yanması ve köpüğünün ağzımıza kaçtığında acı tat bırakması baz özelliğinde olmasındandır.

Asit

Domates, üzüm, kivi, çilek gibi besinlerin yapısında asit bulunur.  Bu besinlerin tatlarının ekşi olmasının nedeni asidik yapıda olmasındandır. Asit özelliği gösteren maddelere asidik maddeler denir.

Bazlar

Diş macunu, kabartma tozu, mide şurubu, deniz suyu, tükürük gibi maddelerin yapısında baz bulunur. Bu maddelerin tatları baz olmasının nedeni bazik yapıda olmasındandır. Bazik özelliği gösteren maddelere bazik madde denir.

Nötr Madde

Asidik veya bazik özellik göstermeyen maddelerdir. Su ve tuz nötr maddelerdir.

asit ve bazlar

Belirteç(Ayraçlar)

ayraclar

pH:

Asit ve bazlar zayıflık ve kuvvetlilik özelliklerini gösteren derecelendirmedir. 0 ile 14 arasında sayılar bulunur. 7 nötrdür (asit ve baz özelliği göstermez). 0-7 arası asitlik; 7-14 arası bazlık özellik gösterir. 0’a doğru yaklaştıkça özellik; 14’e doğru yaklaştıkça bazlık özellik artar.

ph

caution-small H elementinin ametallerle yaptığı bileşikler genellikle asidik özelliktedir (HF, HCl, HNO3, H2SO4…)

 

asidin-suda-cozunmesi

Gazlı içeceklerin yapısında CO2 gazı bulunur ve suda çözündüğünde H+ iyonu oluştururlar. Bundan dolayı gazlı içecekler asidik özelliktedir.

gazli-icecegin-asidik-ozelligi

OH(hidroksit) iyonunun metallerle yaptığı bileşikler metal özelliktedir.

Temizlik maddelerinde bulunan amonyak (NH3) suda çözündüğünde OHiyonu oluşturduğundan temizlik maddeleri bazik özelliktedir.

bazin-suda-cozunmesi

caution-small Sanayide kullanılan bazı asit ve bazların bilimsel adı, formülü ve yaygın adı vardır. Bunlar şöyledir:

asit-bazlarin-yaygin-kullanim-isimleriasitlerin-yaygin-kullanim-isimleri

Asit ve Bazların eşya ve malzeme üzerindeki olumsuz etkileri

  1. Asitler metalleri ve mermeri aşındırır. Bunun için laboratuvarda asidik maddeler metal kaplarda saklanmaz. Limonu mermerin üzerinde kestiğimizde mermerin yapısının bozulması aşındırmadan dolayıdır.
  2. Bazlar cam ve porselenlere zarar verir. Bunun için temizlik maddeleri hep plastik kapların içerisinde saklanır. Porselen tabaklarımızı yıkadıkça zaman içerisinde matlaşması deterjanın bazik olup porseleni aşındırmasındandır.
  3. Kuvvetli asit ve bazla cildimizi tahriş eder.
  4. Asitli yiyecekler dişlerimize zarar verir. Dişimizin mine tabakasını aşındırarak çürümeye neden olur. Sürekli kahve ve gazlı içecekler içmek zararlıdır. Dişlerimizi düzenli bir şekilde fırçalamalıyız.
  5. Asit ve baz maddelerinin bulunduğu ambalajlardaki uyarı ve ikaz sembollere dikkat etmeliyiz.

tehlikeli-madde-uyari-isaretleri

Asit Yağmurları

Ev ve iş yerlerinde ısıtmada, elektrik üretimi, motorlu taşıtların çalışmasında fosil yakıtlar olan kömür ve petrol kullanıyoruz. Fosil yakıtların kullanılmasıyla CO2, NO2, SO2 (CiNS O) gibi gazlar açığa çıkan. Atmosferde su buharı ile tepkimeye giren bu gazlar asit yağmurlarını oluşturur.

asit-yagmuruna-neden-olan-gazlarasit-yagmuru

caution-small Yağışlar her zaman yağmur şeklinde olmayabilir. Kar ve dolu şeklinde de olabilir.

Asit yağmurunun zararları

  1. Asit yağmurları yağdığı bölgedeki bitkilere zarar vermektedir.
  2. Toprağın yapısındaki mineralleri çözerek bu minerallerin yer altı sularına karışmasına neden olur ve toprağın verimsizleşmesine neden olur.
  3. Asit yağmurları deniz, göl ve akarsu sularına karışarak suların asidik özellikte olmasına neden olur.
  4. Tarihi eserleri aşındırarak onlara zarar verir.
  5. Asitler metalleri aşındırdığından arabaların boyalarına zarar vermektedir.

Asit yağmurlarından korunmak için alınabilecek önlemler

  1. Fosil yakıtlar yerine yenilebilir enerji kaynakları kullanmalıyız (güneş, rüzgâr, hidroelektrik…)
  2. Yenilebilir enerji kaynağı yoksa ve fosil yakıt kullanmamız gerekliyse doğaya daha az zarar veren doğal gaz kullanmalıyız.
  3. Fabrika bacalarına filtre takılmalıdır.
  4. Motorlu araçlardan çıkan egzoz salınımı belli periyotlarla kontrol edilmelidir.
  5. Ağaçlandırma yapılmalıdır. Kışın yapraklarını dökmeyen ağaçlar tercih edilmelidir.

Bu konu anlatımının çalışma kağıdına buradan erişebilirsiniz.

Böylelikle Asit ve Bazlar konusunu tamamladık. Umuyoruz ki bu konuyu yararlı bulmuşsunuzdur. Güncel konular için facebook google+ ve twitter üzerinden bizi takip edebilirsiniz.

warningBizlere destek olmak için sayfanın en altına yorum yapabilir veya sosyal medyadan çalışmalarımızı paylaşabilirsiniz. Geri bildirimleriniz bizim için önemli. Tekrar görüşmek üzere.

 

<< Önceki Konu Sonraki Konu >>

PAYLAŞIMLARDAN İLK SİZ HABERDAR OLUN !

En güncel konu anlatımları, çalışma kağıtları, ders içi etkinlikler, hazırlanan sınavlar kısacası en yeni fen bilimleri paylaşımlarını mail yoluyla almak için kayıt olun.

Cevap Yaz