Ses Nasıl Yayılır?

Bir önceki konumuzda Işığın Yayılması konusuna değinmiştik. Şimdi ise Ses Nasıl Yayılır konusuna bir göz atalım.

Ses Nasıl Yayılır

Ses, maddeyi oluşturan taneciklerin titreşimi sonucunda oluşur. Dalgalar halinde ve her yöne yayılır. Durgun bir suya taş attığımızda nasıl dalgalar oluşuyorsa seste bu dalgalar gibi yayılır. Ses boşlukta yayılmaz. Sesin oluşabilmesi için maddeyi oluşturan taneciklerin titreşmesi gerekir.

İnsan sesi gırtlağında bulunan ses tellerinin titreşmesi sonucunda oluşur. Elimizi gırtlağımıza dokundurup “aaaa” dediğimizde gırtlağımızdaki titreşimi hissedebiliriz.

Arkadaşımıza seslendiğimizde onun bizi duyabilmesi sesin havada yayıldığının kanıtıdır.

Yunus gibi canlılar su içerisinde çıkardıkları seslerle iletişim kurabilirler. Bu durum sesin sıvılarda yayıldığının kanıtıdır.

Demir rayını kulağımıza dayandığımızda çok uzaktan gelen trenin sesini duyabiliriz. Bu sesin katıda yayıldığının kanıtıdır.

Ses katı ortamda daha hızlı yayılır. Çünkü katının tanecikleri birbirine yakın olduğundan ses tanecikler arasında daha hızlı iletilir. Ses en yavaş gaz ortamında yayılır. Çünkü gaz tanecikleri arasındaki boşluk fazladır.

Burada sesi nehirde karşıya geçmeye çalışan birine benzetebiliriz. Nehrin içindeki taşlar (maddenin tanecikleri) birbirine katı da olduğu gibi yakın olursa çok hızlı bir şekilde karşıya geçebiliriz.  Ancak nehrin taşları gaz da olduğu gibi birbirine uzak olursa karşıya geçmek zor ve yavaş olur.

Ses Nasıl Yayılır

İçerisindeki havayı boşaltabilen cam fanusun içine çalar saat koyup fanusun havasını boşalttığımızda çalar saatin sesini belli bir süre duyamayız. Bunun nedeni sesin yayılabilmesi için maddesel ortam gereklidir.

İnsan kulağı bütün sesleri duyamaz. Sesleri duyabilmemiz için sesin özelliği olan frekansının belirli aralıklarda olması gereklidir.

Ses kaynakları doğal ve yapay olmak üzere ikiye ayrılır. Kendiliğinden ses oluşturabilen kaynaklara doğal ses kaynağı; dışarıdan etki sonucunda ses oluşturabilen kaynaklara da yapay ses kaynağı denir. İnsan sesi doğal ses kaynağıyken; gitar, keman gibi müzik aletleri yapay ses kaynağıdır.

SESİN ÖZELLİKLERİ

Sesin 3 farklı özelliği vardır. Bunlar:

  1. Sesin Şiddeti
  2. Sesin Yüksekliği
  3. Sesin Tınısıdır.

1.SESİN ŞİDDETİ

Ses kaynağından çıkan sesin hafif ya da kuvvetli olmasına sesin şiddeti denir. Televizyondaki sesi önce yanından dinleyelim sonra da uzaklaşarak dinleyelim. Televizyondan uzaklaştıkça sesin şiddeti azalır.

 

 

2.SESİN YÜKSEKLİĞİ

Sınıfımızdaki erkek arkadaşlarımızın sesi kalın, kız arkadaşlarımızın ise incedir. İnce ve kalın sesleri ayıran bu özellik sesin yüksekliğidir.

3. SESİN TINISI

Müzik aletlerinde bir notayı aynı şiddetli ve yükseklikte dahi çalsak çıkan sesler birbirinden farklıdır. Aynı yükseklikte ve şiddette olan sesleri birbirinden ayırt etmeye yarayan özelliğe sesin tınısı denir.

Not: 

Ses teknolojisinden yararlanarak, ses dalgalarının engele çarpıp geri dönmesi prensibiyle çalışan, petrol arama, balık sürülerinin yeri, deniz derinliğini bulmamıza yarayan araçlara sonar denir.

 

Böylelikle Ses konusunu tamamladık. Umuyoruz ki bu konuyu yararlı bulmuşsunuzdur. Güncel konular için facebook google+ ve twitter üzerinden bizi takip edebilirsiniz.

Bizlere destek olmak için sayfamızın en alt kısmına yorum yapabilir veya sosyal medyadan çalışmalarımızı paylaşabilirsiniz. Geri bildirimleriniz bizim için önemli. Güncel bilgiler için facebook ve instagram üzerinden bizi takip edebilirsiniz. Tekrar görüşmek üzere…


Cevap Yaz